Silivri’deki gemi kazasında bilirkişi ön raporu: Kaptan kamarasında uyuyordu

İSTANBUL - BHA

Marmara Denizi’nde Tuğberk İmamoğlu gemisinin batması ve 10 mürettebatın kaybolmasıyla sonuçlanan kazaya ilişkin bilirkişi ön raporu soruşturma dosyasına girdi. Raporda, kazanın asli kök nedeninin ALSU gemisindeki köprüüstü disiplinsizliği ve yönetim zafiyeti olduğu belirtildi.

Silivri açıklarında 2 Eylül’de ALSU ile Tuğberk İmamoğlu isimli gemilerin çarpışmasına ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında hazırlanan bilirkişi ön raporunda, kazaya ilişkin dikkat çeken tespitlere yer verildi.

Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında hazırlanan raporda, kazanın meydana gelmesinde her iki gemiye ilişkin kusur ve ihlaller bulunduğu değerlendirildi. Bilirkişi heyeti, kazanın fiziksel olarak başlamasında Tuğberk İmamoğlu’nun son anda gerçekleştirdiği manevranın etkili olduğunu belirtirken, olayın ağır sonuçlara dönüşmesinin asli kök nedenini ALSU gemisindeki köprüüstü zafiyeti olarak değerlendirdi.

ALSU'nun köprüüstünde yalnızca tecrübesiz zabit vardı

Rapordaki tespitlere göre, çarpışma sırasında ALSU'nun köprüüstünde yalnızca ikinci zabit bulunuyordu. Kazadan sadece bir gün önce gemiye katıldığı belirlenen zabitin, ALSU'daki ilk seyir vardiyasını tuttuğu kaydedildi.

Yoğun deniz trafiğinin bulunduğu bölgede seyir yapılmasına rağmen köprüüstünde ayrıca gözcü veya dümenci bulunmadığı belirtildi. Raporda bu durumun gemideki durumsal farkındalığı önemli ölçüde azalttığı değerlendirildi.

Bilirkişi heyetinin dikkat çektiği bir diğer husus ise gemi kaptanının köprüüstünde bulunmaması oldu. Raporda kaptanın emniyet kurallarına aykırı şekilde köprüüstünü terk ederek kamarasında uyuduğu ve çarpışmanın meydana gelmesinin ardından sarsıntıyla uyandığı belirtildi. Kaptanın kazadan yaklaşık 7-10 dakika sonra köprüüstüne çıkabildiği tespit edildi.

Tuğberk İmamoğlu için "hayalet gemi" tespiti

Bilirkişi raporunda Tuğberk İmamoğlu gemisine ilişkin de önemli tespitler yer aldı.

Raporda, geminin AIS (Otomatik Tanımlama Sistemi) cihazının kapalı veya arızalı olması nedeniyle diğer gemiler tarafından yeterli şekilde takip edilemediği ve bu nedenle adeta "hayalet gemi" gibi seyrettiği belirtildi.

Bu durum nedeniyle Tuğberk İmamoğlu'nun ALSU tarafından ancak yaklaşık 1,8 mil mesafede radar ekosu olarak tespit edilebildiği kaydedildi.

Telsizde iskeleye kaçma konusunda anlaşmışlardı

Raporda, kazadan önce iki gemi arasında VHF telsiz üzerinden yapılan görüşmelere de yer verildi.

Buna göre tarafların çarpışmayı önlemek amacıyla "iskeleye kaçınma" konusunda mutabakata vardığı belirtildi. Ancak Tuğberk İmamoğlu'nun son 0,5 millik mesafede bu mutabakata aykırı şekilde aniden sancağa dönerek ALSU'nun pruva hattına girdiği değerlendirildi.

Bilirkişi heyeti, bu manevrayı çatışmayı fiziksel olarak başlatan "aktif tetikleyici etken" olarak nitelendirdi. Bununla birlikte, söz konusu manevranın tek başına kazanın bu denli ağır sonuçlanmasını açıklamadığı, ALSU'daki köprüüstü zafiyetinin faciaya dönüşmede belirleyici olduğu ifade edildi.

"Gözcü bulunsaydı batma engellenebilirdi"

Bilirkişi ön raporunun sonuç bölümünde ALSU'nun emniyet prosedürlerine ilişkin de değerlendirme yapıldı.

Raporda, ALSU'nun emniyet kılavuzunda öngörülen vardiya düzenine uygun şekilde köprüüstünde tecrübeli kaptan ve ilave bir gözcü bulunması halinde Tuğberk İmamoğlu'nun yaptığı manevranın daha erken fark edilebileceği belirtildi.

Bu durumda makinelerin durdurulması veya acil tornistan verilmesiyle çarpışmanın tamamen önlenebileceği ya da darbenin şiddetinin azaltılarak Tuğberk İmamoğlu'nun batmasının engellenebileceği değerlendirildi.

Kazada dış etken tespit edilmedi

Raporda kaza sırasında meteorolojik koşullar da incelendi.

Görüş mesafesinin yaklaşık 6 deniz mili olduğu, denizin hafif çalkantılı bulunduğu ve hava şartlarının emniyetli seyir için elverişli olduğu belirtildi. Kazaya neden olabilecek herhangi bir dışsal doğa faktörüne rastlanmadığı kaydedildi.

Bilirkişi heyeti, kazanın temelinde "çift taraflı köprüüstü disiplinsizliği, vardiya standartlarının tamamen terk edilmesi ve durumsal farkındalık kaybı" bulunduğu değerlendirmesini yaptı.

10 mürettebat için arama sürüyor

Çarpışmanın ardından iskele tarafından ağır hasar alan Tuğberk İmamoğlu yaklaşık 11 dakika içerisinde battı. Gemide bulunan 10 mürettebatla irtibat kesilirken, bölgede arama kurtarma çalışmaları sürdürülüyor.

Kaza sonrası yapılan çalışmalarda Tuğberk İmamoğlu'na ait can salları ve filikanın denizde boş halde bulunduğu bilgisi de bilirkişi raporunda yer aldı.

Öte yandan soruşturma kapsamında ALSU gemisinin 10 kişilik mürettebatından 9 kişi hakkında şüpheli işlemi uygulanmış, bunlardan 6'sı adliyeye sevk edilmişti. Soruşturmanın, bilirkişi raporunda yer alan tespitler ve dosyaya alınması istenen yeni kayıtlar üzerinden sürdürüldüğü bildirildi.

Bilirkişi heyeti, kazanın tüm yönleriyle ortaya çıkarılması için VHF telsiz kayıtları, genişletilmiş VTS radar görüntüleri, Tuğberk İmamoğlu'na ait yük ve stabilite belgeleri ile ALSU'nun dış kamera kayıtlarının da soruşturma dosyasına dahil edilmesini istedi.